Kiralık Araçlarda Hasar ve Değer Kaybı Bedelleri: 1 Ocak 2027’de Başlayacak Yeni Dönem*

Av. Ahmet Seyhan

15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, araç kiralama ilişkilerinde özellikle hasar, değer kaybı, sigorta güvencesi ve depozito kesintilerine ilişkin önemli değişiklikler getirmiştir. Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Düzenleme esas olarak tüketiciler tarafından yapılan ve en fazla 29 gün süren kısa süreli araç kiralamalarına uygulanacaktır. Uzun süreli kiralamalar, ticari veya mesleki amaçla yapılan kısa süreli kiralamalar, paylaşımlı araç kiralamaları ve kamp taşıtı kiralamaları kapsam dışında bırakılmıştır.

Her Hasar Kiracıdan Talep Edilemeyecek

Yeni sistemde araç kiralama işletmesi, yalnızca kendi düzenlediği hasar tutanağına, servis teklifine veya proforma faturaya dayanarak kiracıdan ödeme talep edemeyecektir. Kiracıdan hasar veya arıza bedeli talep edilebilmesi için temel olarak şu koşulların birlikte bulunması gerekir:

1. Hasarın kiracıdan veya sözleşmede belirtilen ek sürücüden kaynaklanması,

2. Aracın tesliminde ve iadesinde usulüne uygun belge düzenlenmesi,

3. Hasarın araç iade belgesinde açıkça gösterilmesi,

4. Hasarın ve onarım maliyetinin yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporuyla belirlenmesi,

5. Zararın kasko veya işletmenin sağlamak zorunda olduğu hasar güvencesinin dışında kalması.

İşletmenin kendi çalışanı veya doğrudan ya da dolaylı bağlantısı bulunan kişi ve kuruluşlar tarafından hazırlanan raporlar, bağımsız ekspertiz raporu yerine kullanılamayacaktır. Araçta kira süresi içinde meydana gelen bir arızanın kiracıdan kaynaklandığını ispat yükü de işletmeye ait olacaktır.

Kiracıdan Hasar Bedeli İstenebilecek Başlıca Durumlar

Yönetmelik uyarınca işletmenin hasar kaynaklı mali sorumluluğu güvence altına alma yükümlülüğünün bulunmadığı başlıca hâller şunlardır:

• Aracın alkollü veya uyuşturucu madde etkisi altında kullanılması,

• Kırmızı ışık ihlali, ters yönde araç kullanılması veya güvenlik şeridinin usulsüz kullanılması,

• Yarış, hız denemesi, drift veya benzeri ciddi güvenlik riski oluşturan bilinçli hareketler,

• Kiracı, ek sürücü veya bunların sorumlu olduğu kişiler tarafından araca kasten zarar verilmesi,

• Aracın kiracının veya ek sürücünün kusuruyla yetkisiz bir kişi tarafından kullanılması,

• Aracın yasa dışı faaliyetlerde kullanılması,

• Kimlik tespitini engellemek amacıyla kaza yerinin terk edilmesi,

• Tedavi, can güvenliği veya mücbir sebep bulunmaksızın trafik kazası tespit tutanağı düzenlenmemesi.

Bu durumlarda dahi işletmenin doğrudan ve belgesiz tahsilat yapması mümkün değildir. Hasarın teslim ve iade belgeleriyle ortaya konulması ve tutarın bağımsız ekspertiz raporuyla belirlenmesi gerekir.

Hangi Durumlarda Kiracıdan Bedel İstenemez?

Aşağıdaki hâllerde kiracıdan onarım masrafı, değer kaybı, aracın onarım süresince kiraya verilememesinden doğduğu ileri sürülen kira kaybı veya benzeri bir bedel talep edilemez:

• Olağan kullanımdan kaynaklanan kabul edilebilir aşınma ve yıpranmalar,

• Araç teslim edilirken kolayca fark edilmesi mümkün olmayan mevcut çizik, göçük, arıza veya hasarlar,

• Araç iade belgesinde gösterilmeyen hasarlar,

• Teslim veya iade belgesinin hiç düzenlenmemesi,

• Taşıt teslim belgesinin kiracıya zamanında verilmemesi,

• Fiziki karşılaşma olmadan yapılan iadelerde, aracın sözleşmeye uygun yere bırakılmasından sonra meydana gelen zararlar,

• Kiracıdan kaynaklanmayan hasar ve arızalar,

• Yetkili ve bağımsız ekspertiz raporuyla belgelenmeyen zararlar.

Dolayısıyla araçta bir çizik veya hasar bulunması, tek başına kiracının ödeme yapmakla yükümlü olduğu anlamına gelmeyecektir.

Değer Kaybı

Değer kaybı bakımından Yönetmelik daha sıkı bir sistem kabul etmektedir. İşletme ile kiracının anlaşmaya vardığı durumlar dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadan kiracıdan değer kaybı bedeli talep veya tahsil edilemeyecektir.

Bu nedenle kiralama işletmesinin kendi hesaplamasına dayanarak kredi kartından, provizyondan veya depozitodan tek taraflı biçimde değer kaybı kesintisi yapması mümkün olmayacaktır. Değer kaybı talebi için öncelikle hasarın kiracıya yüklenebilir nitelikte olması; ayrıca tarafların anlaşması veya Yönetmelikte belirtilen nitelikte bir ilam bulunması gerekir.

Bununla birlikte standart kira sözleşmesine önceden eklenen genel bir “kiracı değer kaybını ödemeyi kabul eder” hükmü, her durumda geçerli bir anlaşma olarak değerlendirilemez. Tüketiciyle müzakere edilmeyen ve tüketici aleyhine önemli bir dengesizlik yaratan sözleşme hükümleri, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 5. Maddesi ve Türk Borçlar Kanunu genel işlem koşulları denetimi kapsamında değerlendirilmelidir.

Depozitodan Hasar Kesintisi Yapılabilir mi?

Depozitodan hasar kesintisi yapılabilmesi için kiracının kusuruyla meydana gelen zararın kasko veya işletme güvencesi dışında kalması gerekir. Ayrıca kiracının sözleşmede onayının alınmış ve kesintiden önce bilgilendirilmiş olması zorunludur.

Depozito, altı gün ve daha kısa kiralamalarda en fazla üç günlük; yedi ila yirmi dokuz günlük kiralamalarda ise en fazla yedi günlük kira bedeli tutarında alınabilecektir. Kural olarak araç iade edildikten sonra depozitonun iadesine ilişkin işlemlerin yedi gün içinde tamamlanması gerekecektir.

Sonuç

Yeni Yönetmelik, kiralık araç hasarlarında işletmenin kendi tespitine dayanarak tek taraflı bedel tahsil ettiği uygulamayı önemli ölçüde sınırlandırmaktadır. 1 Ocak 2027’den itibaren kiracıdan hasar bedeli talep edilebilmesi; kusurun, hasarın ve zarar miktarının usulüne uygun belgelerle ortaya konulmasına bağlı olacaktır.

Değer kaybı bakımından ise tek taraflı fatura veya depozito kesintisi yeterli olmayacak; tarafların anlaşması ya da sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar aranacaktır.

Araç teslim ve iade belgelerinin saklanması, aracın teslim sırasında fotoğraf ve video ile kayıt altına alınması ve kaza hâlinde gerekli tutanakların gecikmeksizin düzenlenmesi, yeni dönemde hem kiracılar hem de kiralama işletmeleri bakımından belirleyici olacaktır.

Bu çalışma genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut uyuşmazlıklarda olayın özelliklerine ve sözleşme hükümlerine göre ayrıca hukuki değerlendirme yapılması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeni Yönetmelik ne zaman yürürlüğe giriyor?

1 Ocak 2027 tarihinde (m.23). Bazı yükümlülükler için geçiş süreleri öngörülmüştür; ancak hasara ilişkin 16. madde ile depozitoya ilişkin 14. madde bu erteleme kapsamında değildir.

Hangi kiralamalar Yönetmelik kapsamı dışındadır?

Uzun süreli kiralamalar (otuz gün ve üzeri), ticari veya mesleki amaçla yapılan kısa süreli kiralamalar, paylaşımlı kiralamalar ve kamp taşıtı kiralamaları (m.2/2). Yönetmelik ayrıca yalnızca M1, M1G, N1 ve N1G sınıfı taşıtlara uygulanır (m.4/1-m).

Araç kiralarken ayrıca "hasar güvencesi" ücreti ödemek zorunda mıyım?

Hayır. Kiracı ve sözleşmede belirtilen ek sürücü, yalnızca kira bedelini ödeyerek kasko, işletme güvencesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortasından yararlanır; bunlardan yararlanmak başka bir şart veya bedele bağlanamaz (m.13/5). Kiralama hizmeti, ek sigorta, kasko veya hasar güvencesi alma şartına da bağlanamaz (m.17/3).

İşletme kendi düzenlediği hasar tutanağı veya faturayla benden ödeme isteyebilir mi?

Hayır. Hasarın ve maliyet tutarının yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporuyla belgelendirilmesi zorunludur. İşletmenin kendi personeli veya doğrudan ya da dolaylı olarak bağlantılı olduğu kişi ve kuruluşlarca hazırlanan raporlar ispat aracı olarak kullanılamaz (m.16/5).

Aracı teslim alırken belge düzenlenmediyse ne olur?

Taşıt teslim belgesi ve taşıt iade belgesi düzenlenmeyen kiralamalarda kiracıdan bedel talep edilemez. Teslim belgesi kiracıya zamanında verilmemiş veya elektronik ortamda gönderilmemişse, iade sırasında veya sonrasında kiracıdan kaynaklanan hasar bulunduğu ileri dahi sürülemez (m.16/6).

Küçük çizikler ve aşınmalar için ödeme yapmam gerekir mi?

Hayır. Olağan kullanımdan kaynaklanan ve kabul edilebilir sınırlar içinde kalan aşınma ve yıpranmalar ile teslim sırasında kolayca tespit edilemeyen arıza, çizik ve göçükler nedeniyle depozitodan kesinti yapılamaz ve kiracıdan bedel istenemez (m.14/5).

Kredi kartımdan tek taraflı değer kaybı kesintisi yapılabilir mi?

Hayır. Taraflar anlaşmadıkça, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadan değer kaybı nedeniyle kiracıdan bedel talep ve tahsil edilemez (m.16/9).

Sözleşmede "değer kaybını ödemeyi kabul ederim" hükmü varsa bağlayıcı mıdır?

Standart sözleşmeye önceden yerleştirilen genel nitelikli bir kabul hükmünün m.16/9 anlamında anlaşma sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır. Tüketiciyle müzakere edilmeksizin sözleşmeye dâhil edilen ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar, 6502 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca haksız şart denetimine tabidir.

Depozito olarak senet veya çek istenebilir mi?

Hayır. Kiracıdan depozito olarak çek, senet, teminat mektubu, kefaletname veya benzeri borç doğurucu belge alınamaz (m.14/3).

Depozitom en geç ne zaman iade edilir?

Yönetmelikte özel olarak belirtilen durumlar hariç olmak üzere, kira sözleşmesinin sona erdiği ve taşıtın iade edildiği tarihi izleyen yedi gün içinde (m.14/4).

Aracı anahtar kutusuna bırakarak iade ettim, sonradan hasar bildirildi. Sorumlu muyum?

Fiziki olarak karşı karşıya gelinmeden yapılan iadelerde, taşıtın sözleşmeye uygun şekilde bırakılmasından sonra meydana gelen hasar ve arızadan kiracı sorumlu tutulamaz (m.16/7).

Kira süresi içinde araç arızalandı; ispat yükü kimdedir?

Kira süresi içinde taşıtta meydana gelen arızalarda, işletme tarafından ispatlanmadığı sürece arızanın kiracıdan kaynaklanmadığı kabul edilir (m.16/4).

Yönetmeliğe aykırı davranan işletmeyi nereye bildirebilirim?

Denetim yetkisi Ticaret Bakanlığı'nda olup il müdürlükleri aracılığıyla da kullanılabilir (m.22/1). Aykırılıklara 6563 sayılı Kanun'un 12. maddesi ve 6585 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır (m.22/3). Parasal uyuşmazlıklar bakımından ise tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesine başvurulabilir.

**23.08.2026, www.seyhanpartners.com.

Kaynak

Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete, 15 Ağustos 2026, Sayı: 33341. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260815-1.htm